روور پرسیورنس مریخ در حال بررسی دهانه ژیزرو بوده و به چیزی برخورد کرد که بهطور کامل بومی مریخ نیست. این یک شهابسنگ است که به سیاره سرخ برخورد کرده است. اگرچه پیشتر چندین روور شهابسنگهایی را روی مریخ کشف کردهاند، اما این اولین بار است که روور پرسیورنس ناسا در مسیر جستجوی نشانههای حیات روی مریخ، شهابسنگی را یافته است — اگرچه شایان ذکر است که احتمال وجود حیات بر روی مریخ شاید به اندازهای که انتظار میرفت، بالا نباشد.
روور پرسیورنس از زمان فرود در فوریه ۲۰۲۱ بر مریخ به اکتشاف پرداخته است و تا کنون ۳۰ نمونه از ۳۸ نمونهٔ مورد انتظار را جمعآوری کرده؛ این که تا پیش از این هیچ شهابسنگی در داخل دهانه یافت نشده بود، برای دانشمندان معما برانگیز بود؛ بنابراین این کشف هیجانانگیز است.
همچنان تأیید میشود که آنچه روور پرسیورنس یافته یک شهابسنگ است، اما بر اساس تصاویر و اسکنهای اولیه، این ویژگیها با شهابسنگ مطابقت دارد. این کشف اهمیت دارد، زیرا یافتن و تحلیل شهابسنگهای سقوط کرده بر مریخ به ما کمک میکند تا سیارهٔ همسایهٔ خود و رفتار شهابسنگها روی آن را بهتر درک کنیم.
جزئیات کشف شهابسنگ توسط پرسیورنس
روور پرسیورنس در سالهای اخیر کارهای خوبی انجام داده است، از جمله گرفتن یک تصویر پانورامیک خیرهکننده از مریخ. اما هنگام بررسی دهانه ژیزرو، به سنگی برخورد کرد که از دیگر سنگها متمایز بود. این سنگ که حدود ۲٫۵ فوت (حدود ۷٫۶۲ سانتیمتر) در عرض داشت، ظاهر منحصر بهفردی نسبت به سنگهای اطراف خود داشت. این سنگ با نام «فیپساکسلا» شناخته شد. تصمیم گرفته شد تا برای تعیین هویت آن تجزیه و تحلیل بیشتری انجام شود.
روور پرسیورنس از مؤلفه لیزری سوپرکام خود برای بهدست آوردن اطلاعات ترکیبی سنگ استفاده کرد. سوپرکام نشان داد که فیپساکسلا دارای مقدار بالایی از نیکل و آهن است، که ویژگی شهابسنگهای ناشی از سیارکهاست. این موضوع به دانشمندان اطلاع داد که فیپساکسلا بهطور کامل بومی مریخ نیست و از نقطهای دیگر در منظومهٔ شمسی به این سیاره سفر کرده است.
جالب است که فیپساکسلا در واقع در سپتامبر ۲۰۲۵ کشف شد؛ به دلیل تعطیلی دولت که بسیاری از عملیاتها را متوقف کرد، ناسا این یافته را تا نوامبر ۲۰۲۵ بهعموم اعلام نکرد. اما این اولین باری نیست که شهابسنگها بر روی سیارهٔ سرخ کشف شدهاند. روور کیوروسیتی در سال ۲۰۲۳ یک شهابسنگ به نام «کاکائو» و در سال ۲۰۱۴ شهابسنگی به نام «لبنان» یافت. سایر روورهای مریخ نیز در مأموریتهای خود شهابسنگهای بیشتری پیدا کردهاند. اکنون، روور پرسیورنس میتواند با افتخار اعلام کند که یک شهابسنگ را به دست آورده است.
چرا شهابسنگها در مریخ مهماند
یافتن شهابسنگها در مریخ به دانشمندان کمک میکند تا سیاره و خود منظومهٔ شمسی را بهتر درک کنند. نظریهای وجود دارد که بر روی مریخ، شهابسنگهای آهنی میتوانند در برابر فرسایش مقاومت کنند؛ این نظریه توسط شرایطی که این شهابسنگها در آن یافت میشوند، پشتیبانی میشود. نمونههای بیشتر تنها به تعیین صحت یا نادرست بودن این نظریه کمک میکند.
دانشمندان ناسا همچنین شهابسنگها را برای شناخت بیشتر منظومهٔ شمسی و منبع اولیهٔ آنها مطالعه میکنند. به عنوان مثال، شهابستانها میتوانند حاوی غبارهایی باشند که به دورانی پیش از شکلگیری منظومهٔ شمسی ما برمیگردند. برخی دیگر موادی دارند که بهسالها میلیاردی قدمت دارند و به دانشمندان در کشف تاریخچهٔ منظومهٔ شمسی کمک میکنند.
اگرچه همهٔ مواردی که در مریخ پیدا میشود به آسانی مانند شهابستان شناسایی نمیشود. خود روور پرسیورنس به سنگی برخورد کرده است که ناسا هنوز نتوانسته بهطور کامل آن را درک کند. همانگونه که روورها به کشفهای جذاب و شهابستانهای بیشتری میپردازند، دانشمندان میتوانند از این یافتهها در پژوهشهای جاری استفاده کنند تا به سؤالات عجیبی که مطرح میشود پاسخ دهند. در حال حاضر، ناسا به بررسی فیپساکسلا میپردازد تا تأیید کند که واقلاً یک شهابستان است و ببینید چه اطلاعات دیگری میتوان از آن استخراج کرد.