ناسا در حال آمادهسازی برای یک مأموریت فضایی بیسابقه است که برای پرتاب در سال ۲۰۲۶ برنامهریزی شده و هدف آن نجات رصدخانه سوییفت نیل گهرلِز است.
سوییفت که در سال ۲۰۰۴ برای مطالعه انفجارهای پرتو گاما پرتاب شد، ابزار کلیدی برای فهم برخی از پرانرژیترین رویدادهای کیهانی بوده است. ولی با گذشت زمان، بهدلیل مقاومت جوی زمین، مدار این فضاپیما در حال کاهش است. اگر اقدامی صورت نگیرد، تلسکوپ از ارتفاع کنونی ۲۴۹ مایل (حدود ۴۰۰ کیلومتر) سقوط خواهد کرد. مشکل این است که سوییفت موتورهای پیشساختی برای تنظیم مدار ندارد. با عدم وجود مأموریت جایگزین در برنامهریزی، ناسا برای یافتن راهحل به بخش خصوصی روی آورده و شرکت کاتالیست با طرحی جسورانه وارد عمل میشود.
کاتالیست، مستقر در ایریزونا، مأموریتی متفاوت از دیگران دریافت کرده است. این شرکت از موشک پگاسوس XL، موشکی هوابری که از هواپیمای L‑1011 Stargazer متعلق به نورثروب گرومان پرتاب میشود، استفاده خواهد کرد. این موشک در ارتفاع ۳۹٬۰۰۰ فوت (حدود ۱۱٬۸۰۰ متر) رها میشود، سپس موتورهایش را روشن میکند و فضاپیمای رباتیک کاتالیست را به فضا میبرد. پس از رسیدن به موقعیت سوییفت، بهدقت به تلسکوپ نزدیک میشود و با بهرهگیری از سه بازوی رباتیک، آن را میگیرد و محکم میکند؛ سپس بهصورت پرتابی به مدار اصلیاش به ارتفاع ۳۷۳ مایل (حدود ۶۰۰ کیلومتر) برمیگرداند تا توان ادامه مأموریت برای ده سال دیگر بازگردانده شود.
نجات ماهوارهای بدون خدمه
این مأموریت لحظهای تاریخی در اکتشافات فضایی است؛ زیرا اولین باری است که یک فضاپیمای خصوصی، ماهواره دولتی ایالات متحده را بهدست میآورد و بهمدار میبرد. پیش از این، ناسا مأموریتهای مشابهی برای تلسکوپ فضایی هابل انجام داده بود، اما آنها عملیاتهای با خدمه بودند. برای رصدخانه سوییفت نیل گهرلِز، هیچ فضانوردی دخیل نخواهد شد؛ بهجای آن، کاتالیست این نجات را بهطور کامل از راه دور انجام میدهد.
به گفتهٔ معاون فناوری کاتالیست، کییرن ویلسون، شرکت بهصورت دقیق در حال آزمایش روشهای متنوعی است تا اطمینان حاصل کند عملیات نجات ایمن و موفق خواهد بود و با همکاری ناسا و نورثروب گرومان، بهترین نقاط روی سوییفت برای بهدستگیری را شناسایی میکند.
چالشهای مأموریت نجات بهدلیل ابزارهای حساس سوییفت بیشتر میشود که نیاز به برخوردی دقیق دارد. از آنجایی که اپتیکهای تلسکوپ نسبت به نور خورشید، زمین و ماه حساس هستند، فضاپیما باید در حین بهدستگیری، از این عوامل در معرض قرار نگیرد. با وجود این دشواریها، کاتالیست اطمینان دارد که رویکرد خود مؤثر است؛ چرا که این شرکت بهدقت تصاویر پیشپروازی سوییفت را بررسی کرده و با تیمهای مختلف همکاری میکند تا ایمنترین روش برای گرفتن را تعیین کند، طبق گزارش Space.com.
پگاسوس XL: یک وسیلهٔ پرتاب قابل اطمینان
موشک پگاسوس XL که فضاپیمای کاتالیست را حمل میکند، سابقهای ثابت از قابلیت اطمینان دارد. از زمان ورود به عملیات در سال ۱۹۹۰، این موشک تا کنون ۴۵ مأموریت را پرتاب کرده و برای ارسال انواع بارهای مفید به مدار پایینزمین استفاده شده است. جدیدترین مأموریت آن در ژوئن ۲۰۲۱ با موفقیت یک ماهواره آگاهی حوزه فضایی برای نیروی فضایی ایالات متحده را بهمدار گذاشت.
سابقه طولانی موفقیت این موشک، آن را به کاندید مناسبی برای این مأموریت حیاتی تبدیل میکند و تیم نورثروب گرومان تأیید کردهاند که سختافزار مأموریت نجات سوییفت تقریباً آماده است. یکپارچهسازیهای نهایی در حال انجام است، اما انتظار میرود موشک بهطور کامل برای پرتاب در ژوئن ۲۰۲۶ آماده باشد، همانطور که گزارش شده است.
توانایی پگاسوس XL برای حمل بارهای تا ۱۰۰۰ پوند (حدود ۴۵۰ کیلوگرم) به مدار پایینزمین، مناسبیت آن را برای این مأموریت بیشتر میکند. با فرآیند پرتاب سادهای که از هواپیمای L‑1011 Stargazer آغاز میشود، پیکربندی پرتاب هوایی موشک اطمینان میدهد که مسیر دقیق و کارآمدی به فضا داشته باشد. بهگفتهٔ کورت ابرلی، مدیر پرتابهای فضایی در نورثروب گرومان، شرکت بهخوبی مجهز است تا مسیر و سامانههای راهنمایی مأموریت را نهایی کند و پرتاب موفقی را تضمین نماید.
بودجهای محدود برای مأموریتی پر مخاطره
مأموریت نجات سوییفت نمونهای است از اینکه چگونه صنعت خصوصی میتواند بهصورت کارآمد از پروژههای فضایی دولتی پشتیبانی کند. کل بودجه این مأموریت تنها ۳۰ میلیون دلار است که کسر جزئی از هزینهای است که برای ساخت و پرتاب یک تلسکوپ جایگزین لازم میبود.
سوییفت که برای توسعه آن ۵۰۰ میلیون دلار هزینه شد، دادههای علمی بیبدیلی در دو دهه گذشته فراهم کرده است و ادامه حیات آن با هزینهای جزئی از هزینه ساخت دوباره، بهعنوان استفاده عاقلانهای از منابع محسوب میشود. مأموریت کاتالیست که بهصورت کامل توسط پیمانکاران خصوصی اجرا میشود، نقش رو به رشد شرکتهای تجاری در اکتشافات فضایی را نشان میدهد، همانطور که در Futurism نیز بیان شده است.
موفقیت کاتالیست میتواند بهعنوان نقشه راهی برای مأموریتهای آینده در خدمات فضایی مورد استفاده قرار گیرد. بهطور سنتی، مأموریتهای سرویس برای ماهوارهها و تلسکوپها پیچیده و زمانگیر بوده و نیازمند برنامهریزی سالهاست. با این حال، توانایی کاتالیست برای تکمیل مأموریت سوییفت در کمتر از یک سال پس از دریافت قرارداد نشان میدهد که میتوان مأموریتهای واکنشپذیرتر را در آینده توسعه داد. کاتالیست در حال برنامهریزی برای مأموریتهای دیگر است، از جمله پرتاب برنامهریزیشده به مدار ژئوستیشنری در سال ۲۰۲۷، که چشمانداز بلندمدت آن در عملیات فضایی را نشان میدهد.