Samantha Mathewson
۳ دقیقه زمان مطالعه
نمایی خیرهکننده از دو کهکشان کوتوله که در میانهٔ یک برخورد کیهانی بهدست آمدهاند، پل درخشان گازی، جریانات ستارگان نوپا و کشمکش گرانشی جاری که هر دو کهکشان را بهصورت مداوم بازشکل میدهد، را نشان میدهد.
عکس جدید توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) گرفته شده است و کهکشانهای کوتوله NGC 4490 and NGC 4485 را بهطور کشش، کشاندن و پیچاندن یکدیگر در رقص گرانشی درام، که ۲۴ میلیون سال نوری دور رخ میدهد، به تصویر میکشد. از آنجا که کهکشانهای کوتوله شباهت زیادی به سامانههای کمجرم، غنی از گاز و کمفلزی که در کیهان اولیه وجود داشتند، دارند، برخوردها و تبادل گاز این کهکشانها پنجرهای ارزشمند برای درک چگونگی شکلگیری و تکامل اولین کهکشانها فراهم میکند، همانطور که در بیانیهی آژانس فضایی اروپا (ESA) ذکر شده است.
کهکشان بزرگتر کهکشان، NGC 4490، در قاب بهصورت درهمتنیدهای از گرد و غبار و ستارگان نوپا گسترانده شده و سمت چپ تصویر را بهطور شگفتانگیزی تسخیر میکند. همسیر کوچکتر آن، NGC 4485، در بالای سمت راست میدرخشد. پلی روشن از گاز و گرد و غبار که در آن خوشههای ستارگان نوپای ستارگان تعبیه شدهاند، با رنگ آبی خود در برابر درخشندگی قرمز گرد و غبار گرم بینستارهای میدرخشند. طبق بیانیه، تعامل این دو کهکشان باعث ایجاد یک موج ستارگان جدید شده است.
“بهجز همراهان کوتولهٔ راهشیری — ابرهای ماژلان بزرگ و کوچک — این نزدیکترین سامانهٔ کوتولهبهکوتولهای در تعامل شناختهشده است که ستارهشناسان بهصورت مستقیم هر دو پل گازی و جمعیتهای ستارهای حلشده را مشاهده کردهاند”، مقامات ESA در بیانیهای گفتند.
در حالی که جفت کهکشانی که بهصورت کلی Arp 269 نامیده میشوند، پیشٔ از استفاده از مشاهدات تلسکوپ فضایی هابل بررسی شدهاند، دید مادونقرمز وب توانسته است این سامانه را با جزئیات بیسابقهای آشکار سازد. با بهرهگیری از دوربین نزدیکامواج مادونقرمز وب (NIRCam) و ابزار مادونقرمز میانی (MIRI)، دانشمندان اکنون دیدی نزدیک به ستارگان منفرد و ساختار ریز گازهای جاری بین کهکشانها داشتهاند.
“با تجزیه و تحلیل این کهکشانها بهصورت ستاره به ستاره، پژوهشگران توانستند مکان استقرار ستارگان جوان، میانسال و پیر را ترسیم کنند و خط زمان تعامل کهکشانها را ردیابی نمایند”، مقامات ESA گفتند.
تحلیل آنها نشان میدهد که کهکشانهای کوتوله حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش از یکدیگر عبور کردهاند. در طول این برخورد، NGC 4490 گاز را از همپاره کوچکتر خود جذب کرد و پل قابلمشاهدهای از مادهی مبادلهشده که امروز میبینیم ایجاد نمود و موجهای جدیدی از شکلگیری ستارگان را تغذیه کرد — برخی از این ستارگان تازهترینها در حدود ۳۰ میلیون سال پیش شکل گرفتهاند.
“با بهدست آوردن تاریخچهٔ رقصندگان کهکشانی NGC 4490 و NGC 4485، وب جزئیات جدیدی را در نحوه تعامل کهکشانهای کوتوله آشکار کرده و نگاهی به چگونگی رشد و تکامل کهکشانهای کوچک نزدیک و دور به ما میدهد”، مقامات ESA در بیانیهای گفتند.